พะเยา-เฮือนฮักษ์ดาบสืบสานตีดาบพื้นเมืองโบราณ

33


หนุ่มวัย 41 ปีในพื้นที่หมู่ที่ 8 ตำบลบ้านตุ่น อำเภอเมือง จังหวัดพะเยา สืบสานศิลปะการตีดาบพื้นเมืองหรือตีดาบล้านนา ซึ่งถือเป็นการอนุรักษ์การตีดาบที่มีรูปแบบดั้งเดิมของชาวล้านนา ที่มีความสวยงามอ่อนช้อย พร้อมกับเปิดบ้านเป็นหอศิลป์ศาสตราวุธ ที่คงอนุรักษ์การตีดาบที่มีรูปแบบที่เป็นศิลปะของชาวเมืองเหนือ

นายสมเกียรติ ใจหมั่น ชายอายุ 47 ปีในพื้นที่ หมู่ที่ 8 ตำบลบ้านตุ่น อำเภอเมือง จังหวัดพะเยากำลังทำการตีดาบพื้นเมืองหรือตีดาบล้านนาโบราณ ที่ตนเองได้มีการสืบสานการตีมีดและดาบด้วยความชื่นชอบ ในงานศิลปะของดาบพื้นเมืองหรือดาบล้านนาโบราณ ที่ในอดีตได้มีการใช้กันเป็นอาวุธประจำกายและใช้ในการต่อสู้ในสมัยโบราณ

โดยนายสมเกียรติ เล่าว่า ในอดีตที่ผ่านมาตนเองสมัยเป็นเด็กพ่อและแม่มีอาชีพในการตีมีดและตนเองได้มีการสัมผัสในเรื่องของการตีมีดมาโดยตลอด ตั้งแต่อายุ 13 ถึง 14 ปี ก็จะช่วยพ่อทำจากนั้นก็ได้เดินทางไปเรียนหนังสือต่อจนจบการศึกษาและ ประกอบอาชีพรับราชการ แต่ตนเองนั้นยังมีใจรักในเรื่องของอาชีพการตีมีดและดาบ ที่ได้สั่งสมมาเป็นระยะเวลานาน จึงได้ทำการสืบสานและอนุรักษ์การตีมีดและดาบดังกล่าวไว้ โดยเฉพาะการตีดาบซึ่งเป็นดาบพื้นเมืองหรือดาบล้านนาโบราณ ที่จะมีรูปทรงที่สวยงามอ่อนช้อย ตนเองจึงด้ทำการศึกษาและเรียนรู้จากนั้นก็ได้ลงมือทำการตีดาบ ดังกล่าวมา ซึ่งถือว่าดาบล้านนานั้นจะมีรูปลักษณะที่แตกต่างจากดาบโดยทั่วๆไป รวมทั้งดาบในพื้นที่ทางภาคกลางโดยดาบของทางพื้นเมืองล้านนาจะมีลักษณะที่มีความอ่อนช้อยสวยงาม ซึ่งโดยด้านบนนั้นจะมีรูปเหลี่ยมที่เป็นลักษณะ คล้ายๆสามเหลี่ยม และมีจุดที่เรียกว่า งามหงาย ตามภาษาพื้นเมืองหรือจะมีลักษณะในเรื่องของการมีน้ำหนักสมดุลย์หรือบาลานซ์ ซึ่งดาบที่ตนเองตีนั้นถือว่าเป็นงานศิลปะแขนงหนึ่งที่ต้องอาศัยความเพียรพยายามในการทำให้มีรูปลักษณะที่เหมือนดังเดิม ไม่ให้ผิดเพี้ยนไปจากรูปรักเดิมของดาบโบราณ ซึ่งตนเองยังมองว่าถึงแม้ตนเองจะมีอาชีพรับราชการ แต่ในเรื่องของการตีดาบดังกล่าวนั้น ตนเองจะอนุรักษ์ไว้ให้คงอยู่ ซึ่งถือว่าเป็นหนึ่งเดียวของจังหวัดพะเยา ที่ยังมีการตีดาบลักษณะดังกล่าวนอกจากนั้นในบ้านของตนเองนั้นก็จะทำเป็นหอศิลป์สาตราวุธ เพื่อให้ผู้คนได้เข้าศึกษากันด้วย ในนาม เฮือนฮักดาบ โดยดาบที่ตนเองตี ก็จะมีผู้ที่สนใจที่เดินทางมาทำการสั่งจองอย่างต่อเนื่องเนื่องจากการตีดาบของตนเองนั้น จะต้องใช้ระยะเวลาและใช้ทักษะในการตี ที่ต้องมีรูปลักษณะที่เป็นแบบดั้งเดิมจึงต้องใช้ระยะเวลานานพอสมควร กว่าจะได้ดาบแต่ละเล่ม ซึ่งหลังจากที่ตนเองได้ทำการตีดาบไปก็จะมีคนสนใจในงานของตนเองอย่างต่อเนื่อง ซึ่งบางรายต้องใช้ระยะเวลาในการตีที่ต้องรอคิวถึง 6 เดือนถึง 1 ปีเนื่องจากมีคิวรอสั่งทำกันอย่างต่อเนื่องโดยสนนราคานั้นตนเองจะคิดราคาตามความยากง่ายซึ่งดาบแต่ละเล่มนั้น จะต้องทำออกมาให้ดีที่สุด เช่นตัวอย่างของดาบที่ใช้ระยะเวลาในการทำประมาณสองสามเดือนก็จะคิดเล่มละ 6,000 บาท ซึ่งก็มีผู้เดินทางมาสั่งจองกันอย่างต่อเนื่อง เนื่องจากรูปแบบการตีดาบของตนเองนั้นจะต้องอาศัยในเรื่องของทักษะและความเพียร ในการที่จะสรรค์สร้างงานตีดาบ ที่ถือเป็นศิลปะแขนงหนึ่งของช่างตีเหล็กเหมือนกัน

/////////////// ศาสนพล/พะเยา