รำถวายพระยาไกรภักดี ประเพณีแซนโฎนตา

348

นางรำจากชนเผ่าเขมรกว่า 300 ชีวิต รำถวายพระยาไกรภักดี ในบุญประเพณีแซนโฎนตา บูชาหลักเมือง ลือเลืองกล้วยแสนหวี ของชาวอำเภอขุขันธ์ จังหวัดศรีสะเกษ ในเทศกาลสารทเขมร สอนให้ลูกหลานต้องกตัญญู

ค่ำของวันที่ 14 กันยายน 2563 ที่ ศาลพระยาไกรภักดี ศรีนครลำดวน หรือ ตากะจะ หน้าที่ว่าการอำเภอขุขันธ์ จังหวัดศรีสะเกษ นายสุวรรณ เนตรเนติกุล ปลัดอำเภอ รักษาราชการแทนนายอำเภอขุขันธ์ พร้อมด้วยข้าราชการ พ่อค้าประชาชน เทศบาลตำบลห้วยเหนือ วัฒนธรรมอำเภอขุขันธ์ ได้พร้อมใจกันจัดงานบุญประเพณีอันยิ่งใหญ่ ที่สืบทอดกันมานานนับพันปี ของชาวชนแขมร ในวันสารทเขมร “บุญประเพณีแซนโฎนตา บูชาหลักเมือง ลือเลืองกล้วยแสนหวี” ของชาวอำเภอขุขันธ์ จังหวัดศรีสะเกษ โดยที่ลูกหลาน ไม่ว่าจะไปอยู่แห่งหน ตำบลไหน พอถึงวันสารทเขมร หรือวันแซน จะต้องเดินทางกลับมาบ้านเกิดอำเภอขุขันธ์ เพื่อมาทำข้าวต้ม เตรียมสำรับกับข้าว มาเซ่นไหว้บรรพบุรุษ เพื่อให้เกิดความเจริญ รุ่งเรือง ทำมาค้าขายร่ำรวย หากรับราชการก็จะเจริญในตำแหน่งหน้าที่ เป็นการสอนให้ลูกหลานมีความกตัญญูต่อบรรพบุรุษ รู้จักเคารพผู้ใหญ่ ผู้อาวุโส โดยในพิธีได้มีนางรำจากทุกตำบลในเขตอำเภอขุขันธ์ แต่งชุดชนเผ่าเขมร มาร่ายรำอ่อนช้อยสวยงาม เพื่อบูชาต่อพญาไกรภักดี ศรีนครลำดวน ผู้ก่อตั้งเมืองศรีสะเกษ โดยมีนายวัฒนา พุฒิชาติ ผู้ว่าราชการจังหวัดศรีสะเกษ เป็นประธานเปิดงาน ร่วมเซ่นไหว้พระยาไกรภักดี ร่วมประเพณีแซนโฎนตา พร้อมมีนางรำจากชนเผ่าเขมรกว่า 300 ชีวิต มารำถวายพระยาไกรภักดี ในบุญประเพณีแซนโฎนตา บูชาหลักเมือง อย่างสวยงามด้วย

นายสุวรรณ เนตรเนติกุล ปลัดอำเภอ รักษาราชการแทนนายอำเภอขุขันธ์ กล่าวว่า ชาวอำเภอขุขันธ์ จังหวัดศรีสะเกษ ได้นับถือบรรพบุรุษ เชื่อในความกตัญญู เคารพผู้ใหญ่ตามอาวุโส และทุกปีก็จะได้จัดงาน รำลึกพระยาไกรภักดี ประเพณีแซนโฎตา บูชาหลักเมือง ลือเลื่องกล้วยแสนหวี ซึ่งคำว่ากล้วยแสนนั้น มาจากการที่มีพ่อค้า นำกล้วยมาขายให้กับพี่น้องประชาชน ที่จะนำไปทำข้าวต้ม ขนม เป็นองค์ประกอบใหลักในการไหว้ผีบรรพบุรุษ จากการที่มีประชาชนมาซื้อกล้วยไปทำอาหารเป็นจำนวนมาก พ่อค้าจึงได้นำกล้วยมาจากทั่วประเทศ ระดมมาจำหน่ายนับเป็นแสนๆ หวีภายในงานเป็นประจำทุกปี คำว่า แซน ก็คือ เซ่นไหว้ และคำว่า โฎนตา ก็คือ ปู่ย่า ตายาย หรือบรรพบุรุษของชนเผ่าเขมรนั้นเอง โดยทุกปีจะมีประชาชนจาก 22 ตำบล 276 หมู่บ้าน มาร่วมพิธีเซ่นไหว้กันเป็นประจำในทุกๆ ปี โดยเฉพาะการรำลึกถึงพระยาไกรภักดี ที่เป็นผู้ก่อตั้งเมืองศรีสะเกษ คนแรกด้วย

ด้าน นายวัฒนา พุฒิชาติ กล่าวว่า ต้องขอชื่นชมชาวอำเภอขุขันธ์ที่ได้มีการอนุรักษ์ วัฒนธรรม ประเพณีอันดีงามนี้ไว้เป็นประจำทุกปี “งานรำลึกพระยาไกรภักดี ประเพณีแซนโฎตา บูชาหลักเมือง ลือเลื่องกล้วยแสนหวี” นั้นเป็นการสอนให้ลูกหลานรู้จักเคารพต่อผู้ใหญ่ กตัญญูต่อบรรพบุรุษ โดยเฉพาะในยุคโลกดิจิตอลในปัจจุบันนี้ ลูกหลานมักที่จะก้าวนำผู้ใหญ่ จนบ้างครั้งลืมไปว่า มีพ่อแม่ ปู่ย่า ตายาย ที่รักเราสั่งสอนเราจนได้เติบใหญ่ ดังนั้นการแซนโฎนตา นับว่าเป็นประเพณีอันดีงามที่ควรจะอนุรักษ์ไว้ตลอดไป และควรที่จะขยายวงให้กว้าง ให้ชุมชน หมู่บ้าน ตำบลอื่น ๆ ได้ศึกษา เล่าตำนานสืบต่อกันออกไปในความกตัญญูต่อบรรพบุรุษ ซึ่งนับว่าดีงามมาก บวกเข้ากับการท่องเที่ยว จะทำให้จังหวัดศรีสะเกษ อำเภอขุขันธ์เป็นที่รู้จักของคนทั่วโลกต่อไป

///////////////////////

ภาพ/ข่าว นายพงษ์พัฒน์ ไตรพิพัฒน์ / ศรีสะเกษ