ชาวกาฬสินธุ์ฮิตประดิษฐ์กระทงภูมิปัญญา

27

บรรยากาศการประดิษฐ์กระทง เพื่อเตรียมปล่อยลงแหล่งน้ำตามประเพณีของชาวไทยที่จังหวัดกาฬสินธุ์ ในช่วงเย็นของวันนี้ เริ่มคึกคักตั้งแต่ช่วงเช้า โดยกลุ่มสตรีและผู้ปกครอง ได้ใช้ภูมิปัญญานำบุตรหลานประดิษฐ์กระทงจากวัสดุใกล้ตัว ซึ่งหาง่าย และสบายใจ ไม่ต้องเกรงว่าจะมีคนมาแอบอ้างลิขสิทธิ์

วันที่ 11 พฤศจิกายน 2562 ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ตามที่วันนี้ตรงกับวันเพ็ญเดือน 12 หรือขึ้น 15 ค่ำ เดือน 12 ซึ่งถือเป็นวันสำคัญอีกวันหนึ่งตามฮีต 12 คอง 14 ของชาวไทยที่สืบทอดมาแต่สมัยกรุงสุโขทัย กำหนดเป็นวันลอยกระทงประจำปี โดยจะมีการนำวัสดุประเภทใบตอง ต้นกล้วย มาประดิษฐ์เป็นกระทงสำหรับลอยน้ำ และประดับให้สวยงามด้วยดอกไม้ ธูป เทียน เพื่อบูชาและขอขมาพระแม่คงคา ที่ให้น้ำและหล่อเลี้ยงสรรพชีวิตมีความสุขร่มเย็น รวมทั้งอธิษฐานปล่อยทุกข์ปล่อยโศกไปกับสายน้ำตามความเชื่อ

ทั้งนี้ จากการติดตามบรรยากาศการประดิษฐ์กระทงของชาวบ้าน ทั้งตามเขตชนบทและเทศบาลเมืองกาฬสินธุ์ พบว่ามีความคึกคักตั้งแต่ช่วงเช้า โดยผู้ปกครองจะพาบุตรหลานตระเตรียมวัสดุและอุปกรณ์สำหรับประดิษฐ์กระทง   เพื่อให้คนในครอบครัวได้นำไปลอยกันในช่วงเย็นของวันนี้ ขณะเดียวกันยังพบว่ามีบางครอบครัวได้ช่วยกันประดิษฐ์กระทงจำหน่าย เพื่ออำนวยความสะดวกให้กับเพื่อนบ้านที่ไม่มีเวลาทำกระทง และนอกจากนี้ที่ตลาดสดในใจกลางเมืองกาฬสินธุ์ ยังได้มีบรรดาแม่ค้าจำหน่ายดอกไม้สด หันมาประดิษฐ์กระทงจำหน่ายในช่วงนี้ ทำให้ตลาดที่ค่อนข้างเงียบเหงา กลับมามีชีวิตชีวาอีกครั้งในวันลอยกระทงนี้

นางถา นระแสน อายุ  50 ปี บ้านเลขที่ 190 หมู่ 14 บ้านสุขสวัสดิ์ ต.หลุบ อ.เมืองกาฬสินธุ์ กล่าวว่า ปกติตนจะอยู่บ้านเลี้ยงหลาน แต่ช่วงนี้ได้พาลูกหลานมาประดิษฐ์กระทงจากใบตองจำหน่าย ที่บริเวณใกล้เคียงกับสวนสาธารณะกุดน้ำกิน ที่ใช้เป็นสถานที่ลอยกระทงของเทศบาลเมืองกาฬสินธุ์ ทั้งนี้จะทำขายเป็นรายได้เสริมในช่วงวันลอยกระทงเป็นประจำทุกปี โดยใช้วัสดุใกล้ตัว เช่น ใบตอง ต้นกล้วย ดอกไม้ ที่ปลูกไว้ในสวนข้างบ้านมาเป็นส่วนประกอบหลักในการทำกระทง จะซื้อมาประกอบเล็กน้อยก็เพียงธูป เทียน เท่านั้น

นางถากล่าวอีกว่า การประดิษฐ์กระทง เป็นภูมิปัญญาที่ได้รับการฝึกฝนจากรุ่นพ่อรุ่นแม่สืบต่อกันมา มีการประยุกต์ให้ทันยุคสมัยบ้าง เช่น นำขนมปัง และถ้วยไอศครีม มาประดิษฐ์เป็นกระทงรูปตุ๊กตาน่ารักๆ เพื่อเอาใจเด็ก เยาวชน ขณะที่ราคาจำหน่าย เริ่มตั้งแต่ 30-50 บาท ตามขนาดเล็กใหญ่และความประณีต นอกจากนี้ ยังมีโปรโมชั่นให้กับลูกค้าที่มีเงินน้อยหรือมากันเป็นกลุ่มหลายคน ก็จะลดให้เป็นพิเศษ อันละ 5 บาท 10 บาทก็ขาย ขอให้มาอุดหนุนกันเท่านั้น เพราะไม่หวังกำไรมาก โดยในปีนี้เตรียมกระทงไว้จำหน่ายประมาณ 200 อัน อย่างไรก็ตาม การทำกระทงจากใบตอง ถือเป็นภูมิปัญญาไทยอีสาน ใช้วัสดุที่หาง่าย ย่อยสลายง่าย ไม่สร้างมลพิษ ที่สำคัญทำแล้วสบายใจ ไม่ต้องกังวลว่าจะมีใครแอบอ้างมาทวงค่าลิขสิทธิ์

อย่างไรก็ตาม จากการติดตามบรรยากาศการประดิษฐ์และจำหน่ายตามย่านชุมชนและตลาดทั่วไป พบว่ามีชาวบ้านและบรรดาพ่อค้า แม่ค้า หันมาประดิษฐ์กระทงรูปทรงแบบใหม่ เพื่อสร้างสีสันและสร้างมูลค่าเพิ่ม เช่น เป็นรูปตุ๊กตา เป็นรูปพญานาค เป็นเศียรพญานาค บางชิ้นมีราคาสูงถึง 500 บาท ทั้งนี้ ในส่วนของการจำหน่ายเริ่มมีลูกค้าเข้ามาอุดหนุนและเลือกซื้อตั้งแต่ช่วงเช้า และคาดว่าในช่วงตอนเย็นใกล้ถึงเวลาลอยกระทง บรรยากาศการจำหน่ายจะคึกคักมากขึ้น

/////////////  ยุทธนา เกียรติดำเนินงาม จ.กาฬสินธุ์